أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
361
قانون ( فارسى )
مراعات وضع مزاجى و عمر اشخاص و بر حسب موسم سال اندازهء داروها را تعيين مىكنند . 50 - فقاع « 1 » - كه از تأليفات ما است كسى از اين فوگان تناول كند نيروى جنسىاش افزايش مىيابد . نسخه فلفل ، زنجبيل ، سنبل و جوز بويا هريك پنج درهم ، ريمآهن ساييده ده درهم ، بزر گندنا ( تره ) پانزده درهم ، بزر ترتيزك آبى ، بزر شلغم ، بزر گزنه و خردل هريك چهار درهم ، تخم زبان گنجشك ، ثمر قلقل ( انار دشتى ) ، كنگر دانه و مغز چاتلانقوش هريك چهار درهم . داروها را همگى در كيسهاى كتانى بريز و سرش را ببند - چنان كه سابقا ياد گرفتى ! - كيسه را در هفتصد و هفتاد درهم دوغ - كه ده به يك مىشود - بريز و بهم زن تا خوب از داروها تأثير مىپذيرد . همين دوغ را با فوگان ساخته از نان مخلوط كن ! كه فوگان نان در اندازه درست برابر با دوغ باشد . 51 - شراب خاراگوش ( 5 ) - كه از تأليفات ما است . خاراگوش صد مثقال ، شراب سيصد مثقال ، افشرهء به سيصد مثقال . هر سه درهم مخلوط شوند . سه روز خاراگوش در شراب و آب به بخيسد و آنگاه با يكصد مثقال عسل مخلوط شود و بر آتش بپزد تا به قوام مىآيد . 52 - شراب غوره ( 3 ) اين شراب - كه دستور ساختنش در ذيل مىآيد - قبوضيتآور است ، معده را نيرو مىبخشد ، معدهء سست را سرحال مىآورد ، كسانى كه به دشوارى خوراك را هضم مىكنند و كسانى كه درد قولنج از آن نوع دارند كه ايلاوس نام دارد و مردم لقب خدا رحم كن را به آن دادهاند - زيرا بسيار خطرناك و آزاردهنده است - از اين شراب بسيار فايده بينند . زن كه ويار مىكند از اين شراب بخورد بهرهء زياد مىبيند . گويند اين شراب در دفع آسيب بيماريهاى وبايى بسيار تأثير دارد . اين شراب نياز به صبر و حوصلهء زياد دارد و تا شراب مطلوب دارويى مىشود ، چندين سال وقت مىخواهد ؛ كه برآيد و بر حسب مراد باشد .
--> ( 1 ) - فقاع : فوگان ، نوشابهاى كه از جوشاندن حبههاى انگور حاصل مىشود و در حقيقت نوعى شراب سيكى است - معين . فقاع : نوشابهاى كه از جو و ميوهها مىسازند و چون كف مىكند آن را فقاع مىگويند - المنجد .